BỐN MÙA ONG ĐI LÀM MẬT

Mùa xuân hoa nhãn nở

Đàn ong vui ở làng

Những rặng vải hoa trắng

Cũng đón ong từng đàn

BÀI CA TRÁI ĐẤT

 

GIỚI THIỆU: Nhà thơ Định Hải, tên thật là Nguyễn Biểu, sinh ngày 6.6.1937 tại xã Định Hải, huyện Yên Định (cũ), tỉnh Thanh Hóa vừa qua đời tại nhà riêng ở Hà Nội vào hồi 11h55’ ngày 30.8.2026, hưởng thọ 89 tuổi.

Ông để lại một sự nghiệp sáng tác đa dạng, phong phú với nhiều tập thơ, tập truyện dành cho thiếu nhi. Trong đó, “Bài ca Trái Đất” được viết tại Berlin năm 1978, khi nhà thơ Định Hải tham dự Trại hè thiếu nhi quốc tế và được nhạc sĩ Trương Quang Lục phổ nhạc, nhanh chóng được hàng triệu thiếu nhi Việt Nam yêu mến và cất cao tiếng hát. Ca khúc cũng đã được dịch ra tiếng Anh và nằm trong số 50 ca khúc thiếu nhi Việt Nam hay nhất thế kỷ 20 do nhiều đơn vị phối hợp bình chọn: Báo Thiếu niên Tiền phong (nay là Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng), Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Ban Khoa học Giáo dục, Đài Truyền hình Việt Nam và Ban Âm nhạc, Đài Tiếng nói Việt Nam.

Nhà thơ Định Hải đã nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.

 

Trái Đất này là của chúng mình

Quả bóng xanh bay giữa trời xanh
Bồ câu ơi, tiếng chim gù thương mến
Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển
Cùng bay nào, cho Trái Đất quay!
Cùng bay nào, cho Trái Đất quay!

Trái Đất trẻ của bạn trẻ năm châu
Vàng, trắng, đen... dù da khác màu
Ta là nụ, là hoa của đất
Gió đẫm hương thơm, nắng tô thắm sắc
Màu hoa nào, cũng quý, cũng thơm!
Màu da nào, cũng quý, cũng thơm!

Khói hình nấm là tai hoạ đấy
Bom H bom A không phải bạn ta
Tiếng hát vui giữ bình yên trái đất
Tiếng cười ran cho trái đất không già
Hành tinh này là của chúng ta!
Hành tinh này là của chúng ta!

ĐỊNH HẢI
Béc-lin 1978

 

KHUM CỌ VÀ NÀNG SAO

Có chàng trai Khum Cọ

Khoẻ mạnh như trâu rừng

Tấm lòng giàu yêu thương

Trẻ già ai cũng quý.

EM VẼ DÒNG SÔNG

 

Nhà em chẳng cạnh dòng sông

Nhưng nhìn mắt mẹ mông cũng là

Dòng sông ấy cũng bao la

Tháng ngày chở nặng phù sa đắp bồi

LÊN TÁM

 

(LNK). Nếu bài thơ Lên sáu (1919) giúp trẻ nhìn ra thế giới tự nhiên thì với Lên tám (1920), Tản Đà muốn giúp các em định vị bản thân trong lòng đất nước, dân tộc. Cả hai bài thơ đều thuộc số những tác phẩm văn học thiếu nhi ra đời sớm nhất ở Việt Nam...

TUỔI CON LÀ TUỔI NGỰA

- Mẹ ơi, con tuổi gì?
- Tuổi con là tuổi ngựa
Ngựa không yên một chỗ
Tuổi con là tuổi đi...

NÀNG TIÊN CÁ

Nguyễn Châu: "Thơ thiếu nhi của Trương Thiếu Huyền thường là những mẩu chuyện nhỏ, những câu chuyện rất vui, dẫn trẻ em vào thế giới đời sống muôn màu, từ đó, cung cấp cho trẻ những kiến thức cuộc sống xung quanh".

MUỐN TRĂNG LUÔN LUÔN TRÒN

(LNK). Thơ viết cho thiếu nhi là một thành tựu quan trọng của đời thơ Xuân Quỳnh. Hầu hết các bài thơ của nữ tác giả này đều xoay quanh cảm hứng về tình mẫu tử. Bài thơ Muốn trăng luôn luôn tròn là một trong số đó - trăng tròn đầy, trăng hao khuyết đều được giải thích từ mối quan hệ mẹ con...

MÙA ĐÔNG NẮNG Ở ĐÂU?

- Mùa hè nắng ở nhà ta
Mùa đông nắng đi đâu mất?

- Nắng ở xung quanh bình tích
Ủ nước chè tươi cho bà
Bà nhấp một ngụm rồi: “khà”
Nắng trong nước chè chan chát

TRỜI MƯA TRỜI GIÓ

(LNK). Thời thơ ấu, nhà thơ Bảo Ngọc được tắm mình trong thế giới đồng dao trong trẻo, hồn nhiên. Khi trưởng thành, sinh sống ở thành phố, chị càng thấy giá trị của thơ ca dân gian đối với trẻ em. Vì thế, chị thường hay viết những bài thơ theo phong cách đồng dao... 

DUNG DĂNG DUNG DẺ

(LNK). "Thơ viết theo hình thức đồng dao còn gọi là đồng dao mới hay hiện đại. Đó là loại thơ do các nhà thơ viết cho trẻ em hát và chơi ở vườn trẻ mẫu giáo, ở những sinh hoạt ngoại khoá trong trường tiểu học và mầm non" (Văn học cho thiếu nhi).

CÂY CAU

 

Trông cây cau thẳng

Em mới hỏi mèo

Mải đi bắt chuột

Có quên tài trèo?

NGÀY HỘI RỪNG XANH

Chim gõ kiến nổi mõ

Gà rừng gọi vòng quanh

Sáng rồi, đừng ngủ nữa

Nào, đi hội rừng xanh!

ĐOM ĐÓM

 

(LNK). Trong thơ Võ Quảng, Đom Đóm là một công dân chuyên cần, khi đêm đêm "lên đèn đi gác" để bảo vệ giấc ngủ bình yên cho muôn nhà (Anh Đom Đóm). Phạm Hổ khai thác hình tượng Đom Đóm ở một khía cạnh khác - tình bạn: "Rồi tôi đến trường/Làm đèn bạn học".

TẬP BAY

Nguồn: sưu tầm

(LNK). Trong những năm 1955 - 1975, tại khu vực đô thị miền Nam, hoạt động sáng tác văn học cho thiếu nhi diễn ra sôi nổi. Tuy nhiên, cho đến nay, văn học thiếu nhi đô thị miền Nam chưa được khảo sát, thông kê, đánh giá và phổ biến. Tình trạng này rất cần được khắc phục sớm...

HẠT MƯA

Giọt mưa

Long lanh

Bay nhanh

Bay nhanh...

ĐỒNG DAO

Dung dăng dung dẻ

Dắt trẻ đi chơi

Gõ cửa nhà trời

Hỏi thăm ông Gióng

ĐẤT NƯỚC LÀ GÌ?

(LNK). Thơ viết cho trẻ em thường hay sử dụng hình thức hỏi - đáp, thông qua hệ thống hình ảnh, ngôn ngữ sáng rõ, biểu cảm... 

Cho con hỏi nhé

Đất nước là gì

Vẽ bằng bút chì

Có vừa trang giấy?

TRỜI

"Tác giả khéo ở chỗ viết bằng trực giác của các em, viết bằng trực cảm của các em, viết bằng tư duy không có trật tự, không có hệ thống của các em. Tác giả đang kéo ta vào mạch thơ đang tuôn chảy. Mà chỉ bằng mấy con chữ gọi, nở, thôi"(Trần Quốc Thực).

CON CÓC LÀ CẬU ÔNG TRỜI

Cóc loanh quanh trong vườn

Trước đến giờ vẫn vậy

Ngoại bảo chức to đấy

Cậu ông trời hẳn hoi