LỜI BÌNH VỀ CẦU CHỮ Y

 

 Cầu nào cũng chữ I

Nhưng chỉ là I ngắn

Cầu quê em lạ lắm

Giống hệt chữ Y dài.

VỊT CON XẤU XÍ (H. ANDERSEN) VÀ VẤN ĐỀ MỞ RỘNG CÁI NHÌN VỀ BẢN THÂN

(LNK). "Dám chấp nhận mạo hiểm trong cuộc sống Chẳng ai có thể bảo đảm rằng, ta sẽ thành công nếu đi theo những lập trình có sẵn, bởi cuộc sống luôn chứa đựng trong nó những bí ẩn, bất ngờ. Nhưng chắc chắn, ta sẽ ngày một trưởng thành hơn, tâm hồn sẽ trở nên phong phú và sâu sắc hơn nếu biết dấn thân và sống hết mình".

THƠ TRẦN ĐĂNG KHOA

(LNK). Một tiểu luận công phu của nhà nghiên cứu Vũ Nho về thơ Trần Đăng Khoa thời niên thiếu - Góc sân và khoảng trời!

******

1. Một thần đồng thi ca

Thần đồng thi ca - có lẽ đây là từ ngữ thích hợp nhất để nói về nhà thơ Trần Đăng Khoa với những bài thơ làm từ góc sân dạo ấy. Thần đồng vì mới học lớp hai, mới lên tám tuổi đầu, chữ nghĩa chả có bao nhiêu, mẹo luật ít câu cú hẳn là càng ít ỏi. Vậy mà bé Khoa đã làm được thơ - làm được rất nhiều thơ. 

THÊM MẤY SUY NGHĨ VỀ VIỆC LÀM THƠ CHO NHI ĐỒNG

Một nhân vật không thể thiếu trong thơ cho các em

Tôi rất ít khi gặp thấy một cái cây xấu, một bông hoa xấu, một cái quả xấu. Tôi tùng chú ý đến cái đẹp của một bông hoa và của cả một cảnh hoa, một vườn hoa. Có những bông hoa đứng riêng một minh đầu có đẹp. Nhưng kết lại thành chùm, nở thành một gian thì lại rất đẹp. Phải chăng đó là cái đẹp của tập thể, của đám đông? 

VÀI SUY NGHĨ VỀ VĂN HỌC THIẾU NHI

VĂN HỌC VIỆT NAM HIỆN ĐẠI, CÓ THỂ THẤY, SÁNG TÁC VĂN HỌC DÀNH CHO THIẾU NHI LUÔN LÀ ĐIỀU ĐƯỢC QUAN TÂM SÂU SẮC. VÀ CHO ĐẾN NAY, ĐỀ TÀI NÀY VẪN LUÔN ĐƯỢC SỰ QUAN TÂM SÂU SẮC TỪ BAN LÃNH ĐẠO HỘI NHÀ VĂN, CÁC NHÀ XUẤT BẢN VÀ CÁC TÁC GIẢ.

LÀM THƠ CHO CÁC EM

Xuân Quỳnh: “Nếu muốn giáo dục các em thì phải nhìn bằng con mắt của các em mà nhận xét đánh giá mọi việc. Cách giải quyết bắt đầu từ đây”.

****

Ngày xưa, khi còn bé tôi thưởng nghĩ: “Nếu như tôi là người lớn tôi sẽ tốt hơn nhiều”. Tôi chắc rằng những người lớn chúng ta ngày xưa, ai cũng đã từng nghĩ như vậy. Nhưng khi lớn, chúng ta đã quên đi nên lại “chưa tốt lắm” (như trẻ em nghĩ). “Tại sao người lớn lại không hiểu được trẻ em?”. Đấy là câu hỏi trong tôi suốt cả một thời thơ ấu mà không sao tự giải đáp nỗi. Khi ấy tôi cứ nghĩ: “Nếu như để tôi sống với toàn người lớn thôi chắc là tôi sẽ cô độc lắm”.

VỀ TRUYỆN CỔ TÍCH

Trên đời này không có cái gì là không có tác dụng giáo dục, cũng không làm gì có những truyện cổ tích không chứa đựng những yếu tố “răn dạy”, những yếu tố giáo dục. Trong các truyện cổ tích, điều trước tiên có tác dụng giáo dục là sự “hư cấu” - cái khả năng kỳ diệu của trí óc chúng ta có thể nhìn xa về phía trước sự kiện. Trí tưởng tượng phóng túng của những người kể chuyện cổ tích đã biết đến những “tấm thảm biết bay” hàng chục thế kỷ trước khi loài người phát minh ra máy bay, đã tiên đoán những tốc độ di chuyển kỳ diệu trong không gian từ rất lâu trước khi có máy hơi nước, máy nổ và máy điện.

VĂN HỌC THIẾU NHI VÀ NHỮNG CHỨC NĂNG CỦA NÓ

"Ở lứa tuổi học sinh, trẻ em chưa thể có được kinh nghiệm sống để tạo ra tính cách cho mình. Văn học sẽ đảm đương nhiệm vụ cung cấp kinh nghiệm sống cho trẻ em để từ đó trẻ em phát triển nhân cách cho mình".

1. Văn học thiếu nhi - một quá trình phát triển

1.1. Sự ra đời của văn học thiếu nhi Theo quan niệm chung, những sáng tác văn học có mục đích phục vụ cho lớp độc giả thuộc lứa tuổi học sinh thì được gọi là “văn học thiếu nhi”. 

VĂN HỌC THIẾU NHI?

QĐND - Hiện nay không ít người, nhất là các bậc phụ huynh đang tự thu hẹp khái niệm “văn học thiếu nhi” là những tác phẩm mang nội dung viết về lứa tuổi thiếu nhi. Vì thế đối với họ, công việc chọn sách cho con đọc vào mỗi dịp hè là sự khó khăn, chán nản… Bởi nếu cứ “duy danh định nghĩa” như cách hiểu trên thì quay đi quay lại, đối với các tác giả là người Việt Nam thì chỉ có sách của mấy nhà văn như Tô Hoài, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Nhật Ánh… là dễ chọn. Phải nói thẳng một sự thật là sách của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh bán rất chạy, có nhiều nguyên nhân, trong đó có một lý do từ cách hiểu hạn hẹp trên.

NỘI DUNG XÃ HỘI TRONG TRUYỆN ĐỒNG THOẠI CỦA VÕ QUẢNG

1. Nội dung xã hội trong tác phẩm văn học là gì? 

- Theo Al:

"Nội dung xã hội trong văn học đề cập đến những vấn đề, hiện tượng, tư tưởng, quan điểm, và tình cảm của con người trong đời sống xã hội được thể hiện qua các tác phẩm văn học. Nó bao gồm những khía cạnh như các mối quan hệ giữa các cá nhân trong xã hội, các vấn đề về giai cấp, đạo đức, chính trị, lịch sử, văn hóa, và những biến đổi của xã hội được phản ánh qua lăng kính của người nghệ sĩ.

PHẠM HỔ VỚI THẾ GIỚI CHUYỆN HOA, CHUYỆN QUẢ

Cùng với các tuyển tập của Tô Hoài, Võ Quảng, Đoàn Giỏi, Thy Ngọc, Xuân Quỳnh, Hoàng Văn Bổn..., tuyển tập Chuyện hoa, chuyện quả của nhà thơ Phạm Hổ được xuất bản đúng vào dịp kỷ niệm năm mươi năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9, đánh dấu sự phát triển, lớn mạnh của văn học thiếu nhi Việt Nam.

Là một trong số ít các tác giả tiêu biểu của nền văn học thiếu nhi hình thành và trưởng thành dưới chế độ mới, Phạm Hổ với Chuyện hoa, chuyện quả đã góp một dấu ấn riêng, đặc sắc trong văn xuôi, bên cạnh thơ, cũng là thể loại mà ông là một trong những gương mặt tiêu biểu.

PHẠM HỔ: TÔI VIẾT VỀ HOA, VỀ QUẢ NHƯNG THỰC CHẤT LÀ VIẾT VỀ CON NGƯỜI

Trong quá trình sáng tác, Phạm Hổ  rất chú ý tới thể loại truyện cổ tích hiện đại. Ông cho rằng, trẻ em ngày nay vẫn rất yêu thích truyện cổ tích, vì vậy, cần phải sáng tác cho các em những câu chuyện cổ tích mới. 

Ở thể loại này, ông có ba tập: Cất nhà giữa hồ, Lửa vàng, lửa trắng và Chuyện hoa, chuyện quả. Trong đó, tập Chuyện hoa, chuyện quả nổi bật hơn cả, gồm 47 truyện, tập trung vào đề tài sự tích hoa, quả. 

CÂU CHUYỆN VỀ GIÁ TRỊ CỦA YÊU THƯƠNG VÀ KHÁT VỌNG TỰ DO

 

Ngoài việc nổi danh với các tiểu thuyết, Luis Sepúlveda còn tạo dấu ấn sâu sắc với độc giả qua những câu chuyện thiếu nhi. Điển hình trong số ấy, có thể nói tới Chuyện con mèo dạy hải âu bay. Ở đó, ta có thể thấy không gian tiểu thuyết hư cấu với những nhân vật được nhân hóa rất mực trong trẻo song cũng chứa đựng những khía cạnh mang đầy tính thử thách, nghiệt ngã. Do vậy, đối tượng của những tác phẩm này không chỉ dành cho thiếu nhi mà còn cả độc giả mọi lứa tuổi.

NGUYỄN ĐÌNH QUẢNG, NHÀ GIÁO VIẾT VĂN CHO TUỔI THƠ

(LNK). Khi bắt tay nghiên cứu về thể văn đồng thoại, tôi đã liên hệ, tìm gặp khá nhiều tác giả trong Nam ngoài Bắc. Trong số đó, có nhà giáo - nhà văn Nguyễn Đình Quảng, tại Hà Đông...

Lần đầu viết thư làm quen, tôi gọi ông là nhà văn. Ông không nhận với lí do: “bác không phải là hội viên Hội nhà văn”. Sau này, có dịp ngồi với ông, tôi biết ông cũng đã có lần xin gia nhập Hội nhưng nhiêu khê, không thành. Tôi cảm thấy tiếc cho một người viết đã có quá trình và thành tựu như ông (*).

TƯƠNG KHÁNG VỚI THỜI GIAN

LÀM MÈO xuất bản lần đầu năm 2003, tái bản lần thứ hai năm 2023, sau 20 năm tròn.

Lần theo LÀM MÈO nửa chừng, tôi tiếc hụi: nếu sớm biết LÀM MÈO thì không chừng mình đã sở hữu bí quyết viết cho trẻ em hay như ông nhà văn khả kính. Phơi nhiễm một trạng thái tệ hại lẫn tích cực, tôi thường ảo vọng về bản thân mỗi khi “thưởng” xong một cuốn sách hay, bâng khuâng, đã mãn cảm giác dấy lên sự ganh đua và chút tị hiềm rằng ta cũng sẽ viết hay không kém.

LÊ NHẬT KÝ VÀ NHỮNG BƯỚC CHÂN DẾ MÈN

Bài trên báo Quảng Nam cuối tuần, 26&27/10/2024.

Tiến sĩ Lê Nhật Ký được đánh giá là một trong những chuyên gia về văn học thiếu nhi hiện nay. Ông cũng là người có nhiều nghiên cứu nổi bật về văn học thiếu nhi Quảng Nam. Có thể thấy điều này phần nào qua công trình mới nhất của ông “Từ bước chân Dế Mèn” (NXB Khoa học xã hội, quý I năm 2024).

VĂN HỌC THIẾU NHI THẬP NIÊN 2020: XU HƯỚNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM

 

Nổi bật nhiều chủ đề về văn hoá, sắc tộc, giới tính cho độc giả nhí

Văn học thiếu nhi ngày nay không còn giới hạn ở những câu chuyện cổ tích hay phiêu lưu đơn thuần như truyền thống mà đã mở rộng ra nhiều chủ đề mới mẻ và phong phú. Bộ phận văn chương này dường như chú trọng đến sự đa dạng về chủ đề và nhân vật, phản ánh một xã hội toàn cầu hóa và đa văn hóa. Điều này được nhìn thấy rất rõ thông qua các giải thưởng danh giá cho văn học thiếu nhi trên toàn cầu gần đây.

TÍNH GIÁO DỤC CỦA VĂN HỌC THIẾU NHI

"Không nên nghĩ rằng sau khi đọc một tác phẩm là ngay lập tức các em có thể trở thành người tốt hay người xấu. Những ảnh hưởng của văn học tới các em là một quá trình lâu dài và bền bỉ. Nó tác động một cách từ từ, nhưng giá trị nhân văn của nó thì có thể tạo nên sức mạnh, ảnh hưởng sâu sắc tới sự hình thành và phát triển nhân cách của con người".

TRUYỆN THIẾU NHI CỦA THÂM TÂM: KHOẢNG TRỜI NGỠ ĐÃ NGỦ QUÊN

Bài viết tiếp cận Thâm Tâm không phải với tư cách một nhà viết kịch, nhà thơ mà là một sự trở lại, bề thế và sinh động giữa không khí văn học đương đại với những truyện ngắn viết cho thiếu nhi. Qua việc phân tích những thân quen và mới lạ mà truyện Thâm Tâm tạo ra, bài viết khẳng định tài năng, nhân cách và những đóng góp to lớn của Thâm Tâm đối với nền văn học Việt Nam.

DẾ MÈN PHIÊU LƯU KÍ - MỘT KIỆT TÁC CHO THIẾU NHI VÀ MỌI LỨA TUỔI

 

Phải nói công bằng rằng trước khi Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức quảng bá, giới thiệu văn học Việt Nam ra nước ngoài thì tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí của nhà văn Tô Hoài đã được các nhà văn nước ngoài tự phát dịch và giới thiệu, quảng bá ở nước họ. Hiếm có một nhà văn Việt Nam nào, mà ngay từ tác phẩm đầu tay đã thành danh và nổi tiếng như nhà văn Tô Hoài. Dế Mèn phiêu lưu kí được ông viết từ năm 17 tuổi, đã dịch ra 37 thứ tiếng và vẫn không ngừng được tái bản hàng năm ở trong nước và trên thế giới.