KHUM CỌ VÀ NÀNG SAO

Có chàng trai Khum Cọ

Khoẻ mạnh như trâu rừng

Tấm lòng giàu yêu thương

Trẻ già ai cũng quý.

Một đêm nằm mộng mị

Thảng thốt lời tiên ông:

“Này con, nước sắp dâng

Kết bè mà lánh nạn!”

Nhanh như cánh chin nhạn

Kum Cọ đến từng nhà

Nhưng ai cũng cười xoà

Cái anh chàng hoá dại!

Thế rồi mưa, mưa mãi

Đá núi xô đùng đùng

Sóng dồn đuổi trập trùng

Tiếng kêu chìm vô vọng…

Chỉ còn con bè mỏng

Nổi trôi không bến bờ

Kum Cọ sống vật vờ

Ngẩng lên: Trời trước mặt!

Giọng rền như sấm sét

“Đây đất cấm muôn loài

Nhưng mạnh khoẻ như ngươi

Ta cho làm tôi tớ!”

Quỳ trước thềm, Khum Cọ

Khăng khăng xin về trần

Trời nổi giận bất thần

Lệnh ban: đem thiêu sống.

Lửa bùng lên rát bỏng

Khum Cọ vẫn trơ trơ

Thoát bốn phía lặng tờ

Giọng Trời nghe toan tính.

“Ngươi quả là dũng mãnh

Xứng làm khách thiên đình

Thôi, đợi đến ngày lành

Ta cho về hạ giới”.

Xứ Trời bao diệu vợi

Hạc múa cùng tiên ca…

Khum Cọ gặp ông già

Toàn thân như hoá đá.

“Trời trừng phạt ta đó

Vì khao khát tự to!”

Cảm thương cho người già

Chàng trai rơi nước mắt.

Lạ kìa, trong khoảnh khắc

Đá hoá thành thịt da

Thấm nước mắt chan hoà

Người hiền vùng đứng dậy.

“Phúc muôn nhà còn vậy

Xin đa tạ chàng trai

Đây một lưỡi gươm dài

Tặng chàng làm kỷ vật”.

Khum Cọ rong ruổi tiếp

Lạc vào giữa ngàn cây

Lá lớp lớp rụng đầy

Có ông già mù quét.

“Già ơi để cháu giúp

Già quét đến bao giờ?”

Tay chạm chổi ai ngờ

Đôi mắt chàng loá sáng.

“Cháu ơi! Cháu xứng đáng

Túi mầm Hạnh phúc đây!

Đừng quyến luyến chốn này

Đường về, già xin mách”.

Nẻo trần đá dựng vách

Chợt hang tối bên đường

Yêu tinh ngủ mơ màng

Góc hang, một cô gái…

Gươm sáng loè phóng tới

Yêu tinh rú rợn hang…

“Ta muốn biết tên nàng

Cơn cớ gì mang vạ?”

“Em, con Đức Vua Cá

Giờ xin đáp ơn chàng”

Tay rẽ nước nhẹ nhàng

Lâu đài bừng trước mặt.

Đức Vua Cá bày tiệc

Không giữ nổi chàng trai

“Ta có ống lửa này

Ân nhân đừng để mất!”

Thôi lại về với đất

Quê hương mờ trong sương

Bản cũ giờ tan hoang

Chỉ còn nàng Sao Lả.

“Đây gươm dài bén mãi

Đây túi mầm sinh sôi

Đây ngọn lửa truyền đời

Người hiền trao ta đó”.

Thế rồi nương xanh lúa

Khói hun quyện mái sàn

Kèn lá gọi trăng ngàn

Áo thêu phơi trước cửa.

Thế rồi nên đôi lứa

Khum Cọ và Nàng Sao

Thiên cổ tích bắt đầu

Về tổ tiên người Xá…

TRẦN HÒA BÌNH

Nguồn: Tuyển tập tác phẩm, Nxb Văn học, 2009.