VẾT SẸO - Chương 1 (B. Lowery)

 

Phạm Hổ (dịch và giới thiệu):

"Một vết sẹo nhỏ, hay nói đúng hơn, một vết sứt nhỏ trên môi một em bé.

Mấy chiếc tem con con mà em bé ấy đã lấy cắp của bạn mình.

Có thể nói tất cả môtip của tập tiểu thuyết cuối cùng chỉ có chừng ấy: một hiện tượng và một sự việc tưởng như không có gì đáng kể. Nhưng vấn đề tập sách đặt ra thật nghiêm túc và quan trọng. Không riêng với các em bé mà với tất cả những người lớn tuổi, không riêng với từng người mà cả với gia đình và xã hội".

Chương 1.

ĐÚNG như vậy, tôi không hề tự biết rằng mình là một đứa bé sung sướng, tương đối sung sướng. Nhưng đó chỉ là một cảm giác chung. Bởi vì cuộc đời tôi, dù sao đi nữa cũng không thiếu những nỗi đau khổ nhỏ mà tôi chưa quen chịu đựng.

Phải trở lui về tháng mười một năm một nghìn chín trăm năm tư. Thuở ấy tôi mười ba tuổi. Trước đó lâu rồi, tôi đã có một cái sẹo ở môi trên. Sau khi đã quan sát kỹ khuôn mặt tôi và kéo cái môi tôi ra xem như một người đi mua ngựa khám xét con ngựa của mình, các bác sĩ đã nói một cách không ác ý rằng đây là một sự "khâu vá hết sức khéo". Lẽ ra tôi có thể đoán và phải đoán được đây là một vết sứt nhỏ. Nhưng vì được "khâu" lại đẹp nên người ta cứ gọi là một vết sẹo.

Mẹ tôi không hề biết nói dối bao giờ, nhất là với những người mà mẹ tôi yêu. Vì vậy những chuyện mẹ kể lại về vết sẹo không bao giờ giống nhau hoàn toàn, khi thì bà bảo do một tai nạn: tôi đã từ trên giường ngã xuống lúc mới sinh; lúc thì do bị vập xuống nền xi-măng thời tôi chập chững biết đi. Tôi luôn luôn cảm thấy rằng mẹ tôi hơi bối rối và tìm cách nhanh chóng chuyển hướng câu chuyện. Về phần tôi sợ cái điều mình loáng thoáng đoán ra tôi cũng không hỏi thêm, giống như tôi đã từng làm trong nhiều câu chuyện khác.

Tôi đâu có biết cái điều mà mẹ tôi thường giấu tôi đó là một trong những phiền muộn nhất trong đời mẹ. Chỉ rất nhiều năm sau, chần chừ mãi, xấu hổ mãi, mẹ tôi mới phải nói thật về cái "vết sẹo" kia, cái làm khổ mẹ tôi hơn cả đối với tôi.

Nếu không có nó, mẹ tôi có thể yêu đôi mắt hơi quá lớn của tôi với những hàng lông mi hơi dài, đôi mắt mà cái màu xanh nhạt làm mọi người ngạc nhiên vì cái đường viền bao quanh con ngươi. Thật ra đôi mắt ấy rất giống mắt mẹ tôi, cũng xanh lam nhàn nhạt, cái màu mắt của dòng họ Phơriđông.

Khi tôi được sinh ra, mẹ tôi đã hàng lần cầu hỏi Chúa: "Tôi đã phạm tội gì đối với Chúa để phải gánh chịu nỗi đau khổ này. Tại sao lại có sự dị dạng kia ở đứa bé mà tôi hết lòng hết dạ cưu mang?". Mẹ tôi, một con chiên của đạo Tin Lành, không thể nào nhập làm một, ra mà mẹ tôi tin đức Chúa trời trước khi tôi sinh tin là rất tốt, với đức Chúa trời sau đó, mà mẹ tôi buộc phải nhận là hơi bất công và hơi độc ác. Càng nhìn vào vết sẹo, mẹ tôi càng ngày càng bối rối, ngạc nhiên.

Bố tôi, tính vô tư hơn mẹ tôi, đã chấp nhận cái sự việc kia một cách nghiêm trang làm cho mẹ tôi vừa thèm muốn được như vậy, lại vừa thầm trách móc. Bố tôi đã suy nghĩ theo cái điều ông thường nói, trong những trường hợp khác: "Đó là những điều thường xảy ra".

Bôpbi, em trai tôi chắc chắn không bao giờ nghĩ như vậy. Lúc đó nó mới lên sáu, kém tôi đến những bảy tuổi. Với nó, cái môi của tôi là một phần của con người tôi, không có cái gì khác lạ so với tai tôi và mũi tôi. Nó chỉ biết yêu tôi một cách chân thực, như một đứa em trai yêu anh mình. Nó đã phải chịu đau khổ và chết đi làm sao tôi biết có phải là do lỗi tôi không? Tôi mãi băn khoăn về điều này... Thuở ấy, Bốpbi có cả cuộc đời trước mặt nó, nhưng bây giờ thì nó sẽ không bao giờ đi đến với tôi với vẻ tin cậy và âu yếm như xưa nữa. Tôi hy vọng qua những hàng chữ này làm sống lại được cái tình yêu thương mà em nó đã có đối với tôi. Tôi mắc nợ em điều đó.

Vì hoàn toàn không biết rằng tôi đã cảm nghĩ như mẹ tôi và không hiểu nguyên nhân vì sao tôi lại có "vết sẹo" ấy nên chính tôi cũng đem lòng giận Chúa đôi chút. Tôi hỏi mẹ tôi:

- Mẹ ơi, Chúa là người tốt phải không mẹ?

- Nhất định như thế rồi!

- Chúa tốt như vậy, sao Chúa lại làm cho con có "vết sẹo" này?

- Nhưng có phải Chúa làm đâu? Đó là do một tai nạn...

- Vậy tại sao Chúa lại để xảy ra cái tai nạn ấy?

Mẹ tôi lúng túng đặt cái đĩa đang lau xuống và nói:

- Ô!... Bởi vì Chúa có nhiều công việc phải làm quá. Con biết không? Với tất cả những người ở thế gian này!

- Như thế có phải là vì Chúa đã "quá bận" không?

Mẹ tôi mỉm cười:

- "Quá bận" ư? Đúng thế!

Tôi bước ra khỏi phòng nhưng rồi quay lại:

- Nhưng nếu con rất tin ở Chúa thì liệu Chúa có ban cho con những điều con cầu xin không?

- Điều đó còn tùy…

- Bởi vì đã nhiều lần con cầu Chúa xóa hộ vết sẹo cho con mà Chúa không làm giúp con. Như thế là thế nào?

- Có thể... Có thể con chưa biết cách cầu xin. Quả vậy, đi học ở "Trường Chủ Nhật" với Bốpbi, tôi thường hay tin rằng về đến nhà, có lẽ chỉ cần nhìn vào gương, cái "vết sẹo" kia đã không còn ở đấy nữa. Biết bao nhiêu lần tôi đã lao đến trước gương! Hỡi ôi, "nó" mãi mãi vẫn còn ở đấy. um nidy nod ment mido midga tom měn jom . Mặc dầu với tuổi mười ba của tôi, tôi vốn là một đứa bé hay nghĩ ngợi và buồn bã, tôi còn định lý lẽ đến nơi đến chốn, thương lượng với Chúa, bởi vì với cái thời của những "phép lạ" đã qua rồi. Tôi nghĩ vậy và có lẽ tôi phải có được một đặc ân của Chúa thì may ra mới xong.

Cứ thế tôi tin rằng, cũng chẳng cần hỏi vì sao nữa, muốn được như vậy phải không một ai biết về phép lạ kia. Nếu không, Chúa sẽ chẳng bao giờ ban cho tôi phép lạ ấy. Vì vậy tôi luôn luôn hứa rằng nếu Chúa xóa giảm cho tôi "vết sẹo", tôi sẽ chẳng nói cho ai biết. Lẽ dĩ nhiên trong trường hợp ấy, một buổi sáng nào đó, cha mẹ tôi thức dậy và cả mọi người nữa, trừ tôi, sẽ lãng quên hoàn toàn cái "vết sẹo" kia, xem như chưa bao giờ nó có ở trên đời. JM mặt giống o Một hôm, tôi bỗng cảm thấy như muốn điên lên vì sung sướng. Tôi vừa khám phá ra một nhược điểm trong lý lẽ của tôi. Tôi cứ tự nhắc lại mãi: "Đúng rồi! Chính vì lẽ ấy mà Chúa đã không ban phước lành cho mình!".

... Bởi tại trước đây tôi đã có ý muốn chỉ riêng mình được biết về phép lạ kia. tiến nào inos số Do đó tôi có một khẩn cầu mới đối với Chúa Tôi nhớ rất rõ một buổi chiều vào tháng mười một năm một nghìn chín trăm bốn mươi tư, ngày chúng tôi dọn sang nhà khác. Đêm ấy sẽ là đêm đầu tiên trong ngôi nhà mới, trong gian phòng mới của tôi.

Ngôi nhà mới chỉ mới đối với chúng tôi thôi, bởi vì trước đã có những người khác ở rồi. Đó là một ngôi nhà nhỏ bằng gỗ trắng, với nhiều thước đất mọc đầy cỏ mà cha tôi hy vọng đến mùa đẹp trời sẽ trồng những cây hoa hồng. Hai phòng ở phía dưới thì gian lớn nhất dành cho cha mẹ tôi, gian kia dành cho Bốpbi. Phần tôi, tôi được ở trong gian phòng duy nhất ở tầng trên, một gian phòng tuyệt vời đối với một đứa bé như tôi, vốn thích có nhiều ánh sáng. Cả ba mặt, mặt nào cũng toàn là cửa sổ với cửa sổ, và tất cả là mười cửa sổ.

Trước khi lên gác ngủ, tôi ở rất lâu trong phòng tắm. Một lần nữa, tôi quan sát rất kỹ "vết sẹo" của tôi ở trong gương. Tôi phải trèo lên một cái ghế đấu trắng, và kê một đầu gối vào cái bồn rửa mặt để có thể làm được việc đó. Một vết dày cộm lên ở phía bên phải môi trên của tôi. Môi của cha mẹ tôi, của em tôi, của tất cả mọi người không ai có một cái vết cộm lên như vậy. Nhưng điều này còn tai hại hơn. Khi tôi mỉm cười tôi thấy hiện lên một nếp gấp hơi xấu chạy nằm ngang, chếch lên một tí về phía bên phải.

- Tại sao lại như vậy? Xin Chúa hãy cho con biết. Tại sao lại như vậy?

Một lần nữa, những giọt nước mắt làm mờ cái nhìn của tôi.

- Giép! Con làm gì mà ở lâu trong ấy vậy?

Đó là giọng của mẹ tôi mà tôi nghe qua cánh cửa ra vào. Tôi mở cánh cửa sổ nhỏ ở phía sau tấm gương và quơ quơ cái bàn chải đánh răng (cán luôn luôn màu xanh, bởi vì chúng tôi ai cũng có màu riêng của mình cả).

- Mẹ chờ con một tí. Con đang đánh răng đây!

- Nào Giép! Nhanh lên con, bố và mẹ đều muốn đi ngủ sớm. Sau cái vụ dọn nhà này...

Và tiếng những bước chân của mẹ tôi xa dần trong hành lang.

Thế là Chúa đã hứa với con rồi chứ? - Tôi nói thầm. - Sáng mai con thức dậy mà cái môi của con sẽ giống như của mọi người thì cả con, con cũng như quên nó đi rồi! Coi như đã hứa rồi nhé! Đã thề rồi nhé!

Đó là điều khẩn cầu mới của tôi đối với Chúa. Ngay cả tôi, tôi cũng phải không biết gì về cả phép lạ sắp xảy ra. Chắc chắn như vậy rồi! Chúa không còn như ở thời của những phép lạ mà người ta hay nhắc đến ở trường học ở "Ngày Chủ Nhật". Chúa đã thay đổi ý kiến. Chúa muốn sát hạch một cách nghiêm khắc hơn. Chúa không muốn mặc cả với lòng tin của con người bằng những phép lạ của mình. Ồ, ngay ngay bây giờ Chúa vẫn luôn luôn ban những phép lạ nhưng mà Chúa cố tình giấu chúng đi để thử thách lòng tin của con người. Vì vậy phải tin Chúa một cách tuyệt đối. Tất cả đều đã rõ ràng.

Tôi sung sướng đến mức bàn chân tôi trượt lên trên cái ghế đẩu và suýt chút nữa tôi ngã xuống sàn nhà. Từ đáy lòng, tôi vẫn còn đôi chút ngờ vực. Nó cứ cố len vào như những con sâu muốn bám chặt vào tấm cửa kính. Nhưng trước sự tấn công của những ngờ vực ấy, tôi đã giữ cho lòng tôi vững chãi và tin chắc rằng cái đáng kể trên tất cả mọi việc là lòng tin tuyệt đối ở  Chúa.

- Nào Giép, con ra đi chứ! Nếu không thì liệu đấy! Đó là giọng nói bình thản, hiền lành nhưng kiến quyết của bố tôi. Tôi biết lắm. Bố tôi luôn luôn nói những điều mà ông muốn nói. Vì vậy tôi phải nghe lời ông tức khắc.

Tôi nhìn lần cuối vào tấm gương, cười một lần cuối để tin rằng cái nếp gấp xéo nghiêng đáng ghét kia ngày mai sẽ không còn nữa. Tôi tin chắc chắn vào điều đó... hầu như là chắc chắn... không! Hoàn toàn, tuyệt đối chắc chắn.

Tôi gặp bố tôi trong lúc chạy ra. Tôi sợ ông tát cho một cái, nhưng tôi chẳng bị cái tát nào cå.

- Có việc gì vậy Giép? Con cười thấy là luôn buồn cười khi bắt bố à? Sao? Con bắt bố phải đợi con à?

- Bố ơi! Không phải đâu. Chính vì thế này mà thôi. - Tôi nói. - Chính vì con cảm thấy quá sung - Tôi dừng lại ở cầu sướng, quá sung sướng! thang và duỗi tay ra một cách thỏa mãn.

- Bố không thể hiểu nổi con nữa. Cái thằng khỉ gió! Cả buổi chiều con cứ lặp lại là con rất buồn khi phải xa nhà cũ..

Tôi không trả lời, chỉ chạy tiếp lên hết cầu thang, xỏ tay vào mặc chiếc áo ngủ trong cái phòng lạnh lẽo và không cần thắp đèn, tôi nhảy luôn lên giường.

Vừa kéo chăn lên đến tận mũi cho được ấm áp, tôi vừa nhìn gian phòng mới lạ này. Trên sàn nhà, nhiều cái thùng chưa được mở ra. Mặt trăng chiếu rõ những mảnh ván bằng gỗ thông trắng. Trên các tấm cửa kính, ánh sáng m trăng bị lớp tuyết mỏng giữ lại, vẽ lên những nào cũng đầy vẻ dáng cây cỏ, cây nào cũng đầy vẻ huyền ảo, rồi rọi sáng tất cả một cách lạnh lẽo nhìn giống như hình vẽ trên tấm kính mờ nổi rõ lên cái  đen của đêm tối.

"Chính Chúa, cây dương xỉ kia, những cây xương rồng kia. Chính Chúa đã làm mọc lên những cây gai to lớn kia".

Những bụi rậm, nhưng cây cọ kỳ ảo, mà vẻ hoang dại làm cho tôi hơi sợ, bò dọc theo những tấm kính.

Trong lúc chờ đợi giấc ngủ đến, tôi ngắm nghía tất cả những hình ảnh ấy, sửng sốt vì những sự khéo léo kia của Chúa.

Bất chợt, tôi nhớ đến cái hòn bằng thủy tinh hình tròn trong đó có một hạt cải ;(1) đây mấy giờ tôi đã tự tay mở gói lấy ra và đặt đúng vào chỗ của nó trên cái bàn tròn ở phòng khách. Tôi ngôi đậy nhẹ nhàng và đi xuống nhà đọc lại câu chú thích khắc trên cái đế bằng gỗ giữ hòn thủy tinh. Để được yên tâm, tôi lặp đi lặp lại lời chú thích ấy và cố gắng học thuộc lòng:

Nếu anh có được lòng tin lớn bằng một hạt cải, anh có thể nói với hòn núi kia: "Hãy đời chỗ từ đây sang đó". Và hòn núi tự khắc sẽ dời đi, không có điều gì đối với anh là không thể làm được.

- Ngày mai khi mình mất rồi và chính mình đã từng có mặt.

HẾT CHƯƠNG 1