Về đến phủ riêng, Hoài Văn chạy lên nhà trên vấn an mẹ. Quần áo của chàng bám đầy bụi, trán chàng ướt đẫm mồ hôi. Phu nhân ngồi trên sập, hai tay hơ trên lồng ấp, miệng xuýt xoa vì rét. Phu nhân hỏi:
- Chú đâu mà con lại về một mình?
Sao con đi lâu thế để mẹ ở nhà mong mỏi mắt?
 |
| (Tranh Phạm Hổ) |
Nhìn hoa quỳnh nở, nhớ ai
Người xinh đẹp vậy, lại tài làm thơ
Cuộc đời vật vã không ngờ
Nụ cười trên miệng, nỗi lo trong lòng
Hoài Văn nằn nì thế nào quân Thánh Dực cũng không cho chàng xuống bến. Hầu đứng trên bờ, thẫn thờ nhìn bến Bình Than. Hai cây đa cổ thụ rủ bóng râm mát che kín cả một khúc sông.
Ngày tết nghỉ ở nhà
Bạn nhớ đừng dậy muộn
Ngủ nhiều sẽ thiệt thòi
Bao điều không kịp biết
Tết ngắn đi mất tết
Gạo thành bánh thành xôi
Bông hoa xoè cánh rồi
(LNK). Năm 1989, Phạm Hổ viết tiểu luận "Trao đổi với các em về văn miêu tả và kể chuyện". Tiểu luận này được đưa vào sách "Văn miêu tả và kể chuyện"(1991) do ông và các nhà văn Vũ Tú Nam, Bùi Hiển và Nguyễn Quang Sáng thực hiện. Riêng Phạm Hổ, bên cạnh tiểu luận kể trên, ông còn tuyển chọn và viết lời bình cho 67 trích đoạn văn hay. Thời gian trước, chúng tôi đã giới thiệu phần I. Văn miêu tả, nay giới thiệu tiếp phần II. VĂN KỂ CHUYỆN.
Phạm Hổ (dịch và giới thiệu):
"Một vết sẹo nhỏ, hay nói đúng
hơn, một vết sứt nhỏ trên môi một em bé.
Mấy chiếc tem con con mà em bé ấy
đã lấy cắp của bạn mình.
Có thể nói tất cả môtip của tập
tiểu thuyết cuối cùng chỉ có chừng ấy: một hiện tượng và một sự việc tưởng như
không có gì đáng kể. Nhưng vấn đề tập sách đặt ra thật nghiêm túc và quan trọng.
Không riêng với các em bé mà với tất cả những người lớn tuổi, không riêng với từng
người mà cả với gia đình và xã hội".
Mây bữa rả rời trời thiếu nắng
Chừng chưa bưa (1) lụt nước còn cao,
Khi hôm bộ đội hành quân tới,
Trấn thủ dầm phơi chật cả sào.
Đấy là một thanh niên, không, đấy là một thiếu niên thì đúng hơn, vì Hoài Văn chưa tròn mười sáu tuổi. Bộ áo vóc lùng thùng, chưa bó sát vào tấm thân mảnh khảnh. Tay áo chét theo kiểu nhà võ còn quá rộng so với cổ tay. Hầu vấn khăn nhiễu như người lớn. Nhưng búi tóc còn quá nhỏ, tinh ý mới nhìn thấy được. Những mớ tóc quá ngắn xùm xòa sau gáy và hai bên má.
(LNK). Sách Làm một người viết văn cho biết, Nguyễn Huy Tưởng viết xong tác phẩm Lá cờ thêu sáu chữ vàng vào ngày 12/5/1960.Hơn mười ngày sau, ông vào Bệnh viện Việt - Xô, và ngày 25/7/1960, trút hơi thở cuối cùng. Nhắc lại chuyện này để thấy, Nguyễn Huy Tưởng đúng là "con tằm rút ruột nhả tơ", quyết tâm hoàn thành tác phẩm văn học về đề tài lịch sử tâm huyết dành cho tuổi thơ...
(LNK). Tiểu thuyết " Bạn mồ côi" được Phạm Hổ hoàn thành và xuất bản vào năm 1977 với tên gọi là "Tình thương". Tới lần in thứ ba thì tác giả mới "có dịp lấy lại được cái tên thật "Bạn mồ côi" của nó" (Lời nói đầu, 1998). Tiểu thuyết này là kết quả từ chuyến đi thực tế kéo dài trong hai năm 1965, 1966, tác giả vào Trại Kim Đồng sống với các em mồ côi, lưu lạc sau chiến tranh chống Pháp. Dưới đây, là chương thứ 17 trong tổng số 30 chương của cuốn sách.
GIỚI THIỆU: Nhà thơ Định Hải,
tên thật là Nguyễn Biểu, sinh ngày 6.6.1937 tại xã Định Hải, huyện Yên Định
(cũ), tỉnh Thanh Hóa vừa qua đời tại nhà riêng ở Hà Nội vào hồi 11h55’ ngày
30.8.2026, hưởng thọ 89 tuổi.
Ông để lại một sự nghiệp sáng tác
đa dạng, phong phú với nhiều tập thơ, tập truyện dành cho thiếu nhi. Trong đó, “Bài
ca Trái Đất” được viết tại Berlin năm 1978, khi nhà thơ Định Hải tham dự
Trại hè thiếu nhi quốc tế và được nhạc sĩ Trương Quang Lục phổ nhạc, nhanh
chóng được hàng triệu thiếu nhi Việt Nam yêu mến và cất cao tiếng hát. Ca khúc
cũng đã được dịch ra tiếng Anh và nằm trong số 50 ca khúc thiếu nhi Việt Nam
hay nhất thế kỷ 20 do nhiều đơn vị phối hợp bình chọn: Báo Thiếu niên Tiền
phong (nay là Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng), Hội Nhạc
sĩ Việt Nam, Ban Khoa học Giáo dục, Đài Truyền hình Việt Nam và Ban Âm nhạc,
Đài Tiếng nói Việt Nam.
Nhà thơ Định Hải đã nhận Giải thưởng
Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.
Quả bóng xanh bay giữa trời xanh
Bồ câu ơi, tiếng chim gù thương mến
Hải âu ơi, cánh chim vờn sóng biển
Cùng bay nào, cho Trái Đất quay!
Cùng bay nào, cho Trái Đất quay!
Trái Đất trẻ của bạn trẻ năm châu
Vàng, trắng, đen... dù da khác màu
Ta là nụ, là hoa của đất
Gió đẫm hương thơm, nắng tô thắm sắc
Màu hoa nào, cũng quý, cũng thơm!
Màu da nào, cũng quý, cũng thơm!
Khói hình nấm là tai hoạ đấy
Bom H bom A không phải bạn ta
Tiếng hát vui giữ bình yên trái đất
Tiếng cười ran cho trái đất không già
Hành tinh này là của chúng ta!
Hành tinh này là của chúng ta!
ĐỊNH HẢI
Béc-lin 1978
